Ол 1990-жылдары Павлодарға жұмыс бабымен келіп жүрген, деп хабарлайды @Pavlodarnews.kz тілшісі.

1990-жылдары Павлодар облысына жасаған сапарлары бүгінде Қазақстан Жазушылар одағының басылымдарының бірі саналатын «Простор» әдеби журналының бас редакторы Фархат Тамендаровтың шығармашылық өмірбаянында маңызды рөл атқарды. Әдеби орта мен жазушылар қауымынан жырақта жүргенде оның ақындық шығармашылығының алғашқы белгілері дәл осы өңірде пайда болды.

– Павлодарда соңғы рет осыдан 30 жыл бұрын болдым. Ол кезде әдебиеттен әлі алыс едім. Бірақ мен үшін ең қымбат нәрсе не десеңіз, салмақты өлеңдер жаза бастаған жерім – осы өлке шығар, – деді Фархат Тамендаров.

1990-жылдары ол астық сатып алуға байланысты жұмыстармен Павлодарға келіп жүрген. Қыста, бидай бағасы ең төмендеген кезде, серіктестерімен бірге шаруашылықтарды аралап, ауыл тұрғындарымен кездесіп, астық сатып алатын. Бұл бүкіл ел үшін, әсіресе күнкөрісі ауыл шаруашылығына тәуелді адамдар үшін қиын кезең еді.

– Мен астықты ең төмен бағамен сатып алатынмын, астық бастырылатын орындарды аралайтынбыз. Әр келген сайын қолымды дәнге салып, оның ылғалдылығын тексеретінмін. Сол сапарлар бір күні өлеңіме арқау болады деп ол кезде ойламаппын, – деп еске алады «Простор» журналының бас редакторы.

Араға жылдар салып, Павлодарға жасаған сол сапарлардан алған әсерлері бір өлеңінің негізіне айналды. Естеліктерді жаңғыртуға күтпеген жерден табылған бір дән себеп болды. Қараша айының бір таңында Фархат Тамендаров ескі күртесінің қалтасынан бидай дәнін тауып алады. Ол дән ақынның есіне күздің аязды күндерін, Павлодар маңындағы шаруашылықтарды аралаған сапарларын және ауыр экономикалық жағдайда өсірген өнімін сатуға мәжбүр болған адамдарды түсіреді.

– Қараша айының бір таңында үйден гаражға, көлігімді алуға асығыс шықтым. Асығып жүріп, бәлкім, бес жылдай кимеген сол күртемді үстіме іле салдым. Тұман арасындағы қайыңдарға қарай соқпақпен келе жатырмын, бір жерден қарғалардың қарқылы естіледі. Қолымды қалтама кездейсоқ салып едім, бидай дәнін тауып алдым, – деп Тамендаров өз өлеңінің жолдарын оқып берді.

Бұл естеліктің астарында сол жылдары ауыр еңбек етіп жүрсе де, өздері мұқтаждық көрген ауыл тұрғындарының тағдыры жатыр. Олардың тұрмыс-тіршілігі шығармаға негізгі эмоциялық мазмұн берген.

– Ал ауылдарда осы жердің несібесін тергендер қазақтың теңгесін көрмеді. Олар бізге алақанын жайып келетін, ақша беріңдер деп, – делінеді өлеңде.

Автор келтірілген үзіндінің соңғы жолдарында да сол кезеңнің шындығына ой жүгіртеді: «Шаруа мәңгі жетім». Бұл сөз нан өсірген адамдардың өздері де жиі қиындыққа тап болған заманның ащы шындығын аңғартады.

Осылайша, Павлодар Фархат Тамендаров үшін жай ғана іссапарлар өткен мекен емес, алғашқы салмақты әдеби әсерлердің қайнар көзіне айналды. Мұнда астық сатып алу үшін келіп жүрген кезінде ол болашағын поэзиямен байланыстырады деп ойламаған еді. Алайда көзімен көргені мен көңіліне түйгені уақыт өте келе өлең жолдарына айналды.