@Pavlodarnews.kz тілшісі бұл әсем әрі хош иісті өсімдікке қатысты кең тараған мифтер мен стереотиптерді сейілткен мамандармен сөйлесті. 

Қазір Павлодарда мамыргүлдер жайқалып гүлдеп, қала көшелері қою, тәтті хош иіске бөленіп тұр. Мұндайда оның бір бұтағын үзіп алуға деген ниет те оянады. Алайда дәл осы кезеңде бұта ерекше әлсіз болады.

Торайғыров университетінің қауымдастырылған профессоры, биология ғылымдарының кандидаты Виктор Камкиннің айтуынша, Павлодар өңірінде көбіне кәдімгі мамыргүл өседі.

– Қазақстанда мамыргүл жабайы түрде де кездеседі. Жалпы шамамен 30 түрі бар, ал мәдени жағдайда екі мыңға жуық сұрыбы шығарылған. Қазір ол қарқынды гүлдеп тұр, сондықтан көп адам бұтақтарын үзіп, үйіне апарғысы немесе сыйлағысы келеді. Бірақ бұл өсімдікке айтарлықтай зиян келтіреді: бұтақ сынғанда қабығы мен ішкі тіндері зақымдалады. Сол жарақаттар арқылы инфекциялар еніп, өсімдік әлсірейді. Келесі жылы гүлдеуі де нашарлайды, – дейді биолог.

Эколог Марина Поух та мамыргүлді «мол гүлдеу үшін сындыру керек» деген пікірдің қате екенін атап өтті.

– Мамыргүл гүлдеп болған соң, гүлшоғырының орнында тұқымдар пайда болады. Соларды алып тастау қажет, сонда бұта күшін тұқымға емес, келесі маусымға сақтайды. Бірақ мұны гүлдеу аяқталғаннан кейін, ұқыпты түрде, арнайы қийшымен жасау керек, бірақ бұтақты сындырмау қажет, – деді эколог.

Ғылымда өсімдікке аздаған күйзеліс оның өсуін ынталандыруы мүмкін деген түсінік бар. Алайда мамандар бұл тек дұрыс және бақылаумен жүргізілген кесуге қатысты екенін айтады. Ал ретсіз әрі шамадан тыс әсер керісінше өсімдікті әлсіретіп, зақымдайды.

Мамыргүл бұтақтарын сындыру – ең зиянды әрекеттердің бірі. Тіпті гүлшоғырларын шамадан тыс кесіп алу да келесі жылғы гүлдеуіне кері әсер етеді. Ал бұтақтарды жиі сындыру өсімдіктің біртіндеп әлсіреп, ақырында қурап қалуына әкелуі мүмкін.

– Бұтақты ұқыпты сындыру мүмкін емес: бәрібір қабығы жыртылып, «жыртық жаралар» қалады. Сол арқылы инфекциялар мен зиянды саңырауқұлақтардың споралары енеді. Нәтижесінде өсімдік ауырып, гүлдеуі нашарлайды. Ал гүлдері ұсақ әрі солғын болады, ал мұндай бұтаны емдеу іс жүзінде мүмкін емес. Сонымен қатар гүлшоғыры бар бұтақтарда келесі жылдың гүлдеуіне жауап беретін бүршіктер болады. Егер олар зақымданса, ол жерде мамыргүл ұзақ уақыт гүлдемейді, – деп түсіндірді Марина Поух.

Мамандардың айтуынша, мамыргүл – тек әдемі өсімдік емес, ол қалалық кеңістіктің бір бөлігі, көріктендіру элементі. Ол қалаға жайлылық сыйлап, көктемгі ерекше хош иіспен көмкеріп тұрады. Оны зақымдау арқылы тұрғындар тек өсімдікке ғана емес, қоршаған ортаға да зиян келтіреді.

Енді мұндай «көшеден алынған букет» үшін айтарлықтай айыппұл салынуы мүмкін. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске сәйкес, қала аумағындағы бұталарды зақымдау жеке тұлғаларға шамамен 216 мың теңгеге түсуі ықтимал. Әңгіме аулаларда, саябақтарда және көшелер бойында өсетін мамыргүл туралы болып отыр – мұндай жерлерде ол қалалық абаттандыру жүйесінің бір бөлігі саналып, қорғауға алынған.