Қолжетімді дауыс беру: Павлодар комиссияларының мүшелері ым-ишара тілін меңгерді

Қолжетімді дауыс беру: Павлодар комиссияларының мүшелері ым-ишара тілін меңгерді
Константин Шелковтың иллюстрациялық фотосуреті

Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарын сайлауға бір аптадан аз уақыт қалды, деп хабарлайды @Pavlodarnews.kz тілшісі.

Павлодар облысының тұрғындары үшін дауыс беру 522 сайлау учаскесінде өтеді. Сайлауды ұйымдастыруға құрамында 3,4 мыңнан астам адам бар 536 сайлау комиссиясы жұмылдырылған. Барлығы 145 депутат сайлануы тиіс. Бұл мандаттарға жеті саяси партиядан 545 кандидат тіркелген.

Өңірдегі 522 учаскенің 21-іне кіру мүмкіндігі шектеулі. Олар қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінде, уақытша ұстау изоляторларында, ауруханалар мен санаторийлерде орналасқан.

Өз учаскеңіздің нөмірі мен мекенжайын алдын ала білуге болады. Ол үшін GOV.KZ платформасында арнайы онлайн-сервис жұмыс істейді. Сонымен қатар, тиісті ақпарат eGov Mobile қосымшасындағы «Құрылтай-2026» бөлімінде қолжетімді. Ол жерден сайлаушы туралы мәліметтерді тексеріп, өз учаскеңізді тауып, сайлау туралы ақпаратпен танысуға болады.

Тізімдегі өз деректеріңізді тікелей сайлау учаскесінде де тексеруге мүмкіндік бар.

Егер сайлаушы тіркелген мекенжайында болмаса, дауыс беру тәртібін алдын ала нақтылағаны маңызды. ОСК сайлаушыға тіркелген жерінен тыс жерде дауыс беруге мүмкіндік беретін есептен шығару куәлігін алу тетігін қарастырған. Оларды беру 7 тамызда басталып, 22 тамыз сағат 18:00-ге дейін жалғасады.

Сондықтан 23 тамызда басқа елді мекенде болуды жоспарлаған азаматтарға бұл мәселені дауыс беру күніне дейін кейінге қалдырмаған жөн.

Денсаулығына байланысты немесе заңда көзделген өзге де себептермен сайлау учаскесіне өздігінен келе алмайтын азаматтарға дауыс беру үшін арнайы учаскеден тыс жерде дауыс беру мүмкіндігі қарастырылған. Ол үшін учаскелік сайлау комиссиясына тиісті өтініш беру қажет. Мұндай мүмкіндікке қатысты өтініштер 23 тамыз сағат 12:00-ге дейін қабылданады.

Павлодар облысында сайлау учаскелерін дайындау кезінде олардың техникалық әзірлігі ғана емес, мүмкіндігі шектеулі азаматтарға жағдай жасау мәселесі де тексеріліп жатыр.

Жақында Павлодар облысында өткен инспекция барысында Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Михаил Бортник Павлодар мен Екібастұздағы учаскелерді аралады. Ол учаскелердің техникалық жабдықталуына, кедергісіз орта қалыптастыруға және комиссия мүшелерінің дайындығына ерекше назар аударды.

Сайлау комиссияларының мүшелері қажет болған жағдайда есту қабілеті бұзылған сайлаушыларға көмектесу үшін ым-ишара тілінің негіздерін де меңгеріп жатыр.

Мәселен, Екібастұздағы №524, №535 және №539 сайлау учаскелерінің комиссия мүшелері негізгі ымдарды меңгергендерін көрсетті. Олардың көмегімен олар сайлаушымен амандасып, құжатын тексеріп, сайлаушылар тізімінен оның деректерін тауып, дауыс беру үшін қайда бару керектігін түсіндіре алады.

Бұл жерде бір жайтты нақтылай кеткен жөн: барлық комиссия мүшелеріне сурдоаударма бойынша толыққанды курс өткізілген жоқ. Олар есту қабілеті бұзылған сайлаушымен қарапайым қарым-қатынас жасауға мүмкіндік беретін негізгі ымдарды үйреніп жатыр.

Бұл әсіресе сайлаушыны тіркеу кезінде маңызды. Есту қабілеті бұзылған адам қандай рәсім өтіп жатқанын, одан қандай әрекет талап етілетінін және әрі қарай қайда баруы керектігін түсінуі тиіс. Мұны оған таныс ымдар арқылы түсіндіру дауыс беру процесін барынша қолайлы етіп, сайлаушының бірге келген адамға тәуелділігін азайтады.

Дайындық сайлау комиссиялары мүшелерін оқытудың жалпы жүйесі аясында жүргізілуде. Оқу барысында сайлау заңнамасының мәселелерімен қатар, учаскенің жұмысын ұйымдастыруға және сайлаушылардың әртүрлі санаттарымен өзара іс-қимыл жасауға байланысты практикалық жағдайлар да пысықталады.