Мекеме отыз жылға жуық жұмыс істейді, деп хабарлайды @Pavlodarnews.kz тілшісі.

Қанат Даржұман атындағы ұлттық жаңғыру мектебінде оқу жылы аяқталуға жақын. 29 жыл бойы бұл мектеп түрлі этнос балаларын тіл, шығармашылық және мәдениет арқылы біріктіріп келеді. Биыл 500-ден астам тәрбиеленуші оқуын аяқтайды, оның он бесі – түлектер.

Мектепте 2025-2026 оқу жылы соңғы жылдардағы ең қажырлы жылдардың бірі болды. Тәрбиеленушілер халықаралық, республикалық және облыстық байқауларға қатысып, Польша, Алматы және Астанада мектеп намысын қорғады, ал педагогтер заманауи оқыту әдістері мен жасанды интеллект элементтерін белсенді түрде енгізді.

– Бұл жыл қажырлы, нәтижелі және жаңаруға бағдарланған жыл болды. Біз алғаш рет облыстық «Үздік қосымша білім беру ұйымы» байқауына қатыстық. Бұл ұжымды біріктіре түсті. Бірақ ең бастысы – біз «Адал бол» қалалық жобасын іске қостық. Облыс орталығындағы барлық мектеп бұл жобаға белсене қатысуда, – деді мектеп директоры Әсемгүл Жолдасбекова.

Мектепте оқу жылы әсіресе ауқымды іс-шараларға бай болды. Ең жарқын оқиғалардың бірі – Қазақстан халқының бірлігі күніне арналған флешмоб, оған 350-ден астам адам қатысты.

Балалар мен ұстаздар өнер көрсету үшін «Бірлік болсын әлемде» әнін әр түрлі тілде дайындады. Бұл халықтар достығының, мәдени алуантүрлілікке құрметтің және Қазақстандағы барлық этностардың бірлігінің символына айналды.

Тағы бір ауқымды оқиға – «Ұлттық биі – бірлік үні» қалалық хореографиялық байқауы болды. Оған қаланың жиырмадан астам мектеп ұжымы қатысты.

Бүгінде мектепте 505 тәрбиеленуші білім алады. Ең ірі бағыттар – қазақ мәдениеттану орталығы, поляк және украин бөлімшелері.

Мектеп басшылығының пайымдауынша, заманауи балалар бес жыл ішінде түбегейлі өзгерді. Олар клиптік ойлайды және бірсарындылықты көтере алмайды. Осы орайда оқытуды толық цифрландыру туралы шешім қабылданды.

Мысалы, сабақтарда ChatGPT арқылы бейімделген оқытуды қолданады. Жасанды интеллект баланың деңгейіне қарай тапсырмаларды таңдауға, қателерді тексеруге және материалды біртіндеп күрделендіруге көмектеседі.

– Балалар этнос мәдениеті туралы презентациялар жасайды, бейне мен постерлер дайындайды, нейрожелілердің көмегімен мәтіндерді дыбыстайды. Айтылым дағдыларын арнайы чат-боттар арқылы дамытады. Балалар стрессіз поляк немесе украин тілдерінде «дүкендегі» диалогты құрастыра алады, – деді Әсемгүл Жолдасбекова.

Осыған қарамастан, дәстүрлі STEAM-тәсілі – ғылым мен шығармашылық ұштасуы мектепте өз жемісін беруде. Хореография сабағында ұстаздар мен шәкірттер би қимылдарын бейнетаңдау арқылы талдаса, музыка сабағында цифрлық қосымшалар үндестікке үн қосады. 

Бүгінде мектепте 30 қосымша білім беру педагогі жұмыс істейді. Олардың әрқайсысы сабақты қызықты, жанды және заманауи етуге тырысады.

Сусанна Аракелян мектепте 21 жылдан астам жұмыс істейді, армян бөлімшесін жүргізеді. Ол үшін бұл жыл ұрпақтар арасындағы сабақтастықты нығайтумен ерекшеленді.

– Ең есте қалған іс-шара  «Достық дастарханы» болды. Бұл жай концерт емес еді. Қонақтар ұлттық тағамдардан дәм татты, әр этностың асханасының тарихын білді. Оқушылар би нөмірлерін дайындап, ән айтып, өз дәстүрлері туралы баяндады. Технологиялар ғасырында бұл мереке қатысушыларға отбасы мен көршіге құрмет – қазіргі ең басты құндылық екенін еске салды, – деді Сусанна Аракелян.

Армян бөлімшесі мұғалімінің сөзінше, Қанат Даржұман атындағы ұлттық жаңғыру мектебінің қарапайым мектептерден айырмашылығы - мұнда бағаға емес, бірегейлікке мән береді. Әр педагог балаларға өз тамырын сүюді үйретеді. Ол үшін сабақта QR-кодтар қолданылады.

Мектеп бір кездері мұнда тілді мүлде білмей келіп, бүгінде сахнада сенімді өнер көрсетіп, тілдік ортада еркін сезінетін тәрбиеленушілерін ерекше мақтан тұтады. Осындай мысалдардың қатарында – беларусь орталығының оқушылары Милана Олендская мен Владислав Ситнев. Балалар оқуды «нөлден» бастап, тілді біртіндеп меңгеріп, өз халқының мәдениеті мен дәстүрімен танысты. Бүгінде олар ана тілінде еркін оқиды, өлең айтып, театрландырылған қойылымдарға қатысады. Педагогтердің айтуынша, дәл осындай оқиғалар балаға тіл жай пән емес, күнделікті өмір мен мәдениеттің бір бөлшегі болатын жанды, шығармашылық және қолдауға толы орта құру қаншалықты маңызды екенін көрсетеді.

Корей бөлімшесінің жас педагогі Арайлым Қайролла да балалардың шығармашылық пен қарым-қатынас арқылы тезірек ашылатынын атап өтеді. Ол мектепте екі жыл жұмыс істейді. Осы уақыт ішінде педагог заманауи балалардың ақпаратты ойындар, музыка, бейне және интерактивті сабақтар арқылы жақсы қабылдайтынын байқады.

– Сабақта біз тілді үйренуге ғана емес, балаға қызықты әрі жайлы болатын атмосфераға баса назар аударамыз. Бала процеске тартылған кезде, тезірек ашылады, өзіне деген сенімділігі артады және өз тілінде сөйлеуден немесе сахнада өнер көрсетуден қорықпайды. Балалардың бір-бірін қолдай бастағаны, достығы және әр түрлі этностардың мәдениетімен қызыға танысатыны қуантады. Мен үшін ең құндысы – бір кездері ұялып, ештеңе білмейтін тәрбиеленушілерімнің уақыт өте келе еркін оқып, қойылымдарға, концерттерге қатысып, өздері істеп жатқан істерінен ләззат алатынын көру, – деп атап өтті Арайлым Қайролла.

Оқу ордасының ерекше атмосферасы тәрбиеленушілердің оқиғаларынан да сезіледі. Көбі мұнда бала кездерінде келеді де ұзақ жылдар бойы білім алады.

Камелия Саруджиди мектепке екі жасында келген. Грек орталығына бұрын оның әкесі, әпкелері барған, ал атасы грек орталығының төрағасының орынбасары болған. Сондықтан «бару немесе бармау» деген сұрақ ешқашан болған емес. Ол сахнада өнер көрсетіп өскен.

– Менің алғашқы өнер көрсетуім орталықтың 15 жылдығында болды. Мен грек тілінде «Ах, куналаки, куналаки» деген өлең оқыдым. Ол кезде өте кішкентай едім және қатты уайымдадым, бірақ дәл сол кезде алғаш рет мектебіміздің сахнасы мен концерттерінің ерекше атмосферасын сезіндім, – деп еске алады Камелия Саруджиди.

Қазір Камелия - кіші тәрбиеленушілерге көмектесуде және грек бөлімшесінің көшбасшысы. Ол вокалмен, бимен және тіл үйренумен айналысады. Көбіне биді жақсы көреді. Би арқылы халықтың эмоциясы, тарихы мен мінезі беріледі дейді.

Жылдар бойы бойжеткен өз халқының мәдениеті туралы көп ақпарат алды. Гректердің той дәстүрлерімен танысты, ұлттық тағамдардың рецептерін – «Лукумадес» пен «Сирон» –  білді және тіпті оларды дайындауды үйренді. 

Камелия Саруджиди мектеп оның дүниетанымын өзгерткенін мойындайды.

– Бұл жыл маған грек тілін оқып, тілдік қарым-қатынас атмосферасына ерекше терең үңілу ретінде есімде қалады. Біз тілді көбірек меңгердік, жаңа сөздер мен тіркестерді үйрендік. Мен өнер көрсетусіз өмірімді елестете алмаймын. Мектеп менің екінші үйім болды – мен басқа халықтардың дәстүрлерін құрметтеуді және өз мәдениетімді бағалауды үйрендім, – деді бойжеткен.

Финн-угор бөлімшесінің тәрбиеленушісі Амира Исатай да осындай әсерлерімен бөлісті.

Амира Қанат Даржұман атындағы ұлттық жаңғыру мектебіне бала кезінде емес, 13 жасында – жетінші сыныптың соңында келген. Оны педагог Рамиль Русланұлы шақырған. Жай ғана: «Кел, қара» деген. 

– Мені қуатты энергетика, балалар мен ұстаздардың достығы қызықтырды. Мектепте тек мәдениетті оқып қана қоймай, достар тауып, жаңа нәрселерді үйреніп, концерттерге қатысып, жеке тұлға ретінде дами аласың, – дейді ол.

Қазір Амира Исатай 18 жаста. Финн-угор бөлімшесінде бес жыл ішінде бірнеше тілді үйренді: мордов, эрзян, фин тілдерін. Ең қиыны – дыбыстау болды: әуезділігі мен дыбыстары қазақ және орыс тілдерінен қатты ерекшеленеді. Бірақ оның қолынан келді.

Сабақта олар тілдерді, тарихты, финн-угор халықтарының дәстүрлерін оқиды, ән мен би үйренеді, мерекелер мен концерттерге дайындалады. Амира шығармашылық бөлікті – облыстық және республикалық іс-шараларға дайындықты қатты жақсы көреді.

– Біздің орталықта 29-дан астам этнос біріккенін білдім. Бұл бір немесе екі ұлт емес, әр түрлі халықтардың тұтас бірлестігі. Шынымды айтсам, финн-угор халықтарының көптеген дәстүрлері қазақ дәстүрлерімен өте тығыз үндеседі. Бірінші кезекте – қонақжайлылық, үлкенге құрмет, отбасы мен достықтың құндылығы, – деді Амира Исатай.

Ол Қанат Даржұман атындағы ұлттық жаңғыру мектебі оған әртүрлі мәдениеттердегі адамдардың айырмашылықтарына қарамастан, басты құндылықтар жағынан өте жақын екенін түсінуге көмектескенін санайды.

Ол үшін ең ұмытылмас іс-шаралар облыстық байқаулар және «Мерейлі отбасы» секілді отбасылық мерекелер болды. Тағы бірі – оқу жылының соңындағы дәстүрлі кездесулер. Оның айтуынша, мұндай жиындар әрқашан өте жылы өтеді.

Амира үшін бұл жыл ерекше – соңғы оқу жылы.

– Бұл оқу жылы мен үшін өтпелі жыл. Мен мектепті бітіріп, орталықтың толыққанды белсендісі атанамын. Бұл мен үшін ересек өмірге жасалған қадам. Мен істеп жатқан ісіме жауапкершілік сезінемін және орталықта өткен жолымды мақтан тұтамын. Бұл жыл маған мектеппен қоштасу және жаңа кезеңнің басталуы ретінде есімде қалады, – деді ол.

Амира мектептің оған әртүрлілікте айырмашылық емес, күшті көруді үйреткенін мойындайды. Ол ашық, адамдарға құрметті бола түсті және өз құндылықтарын тереңірек түсінеді.

Айта кету керек, мектепте балалар тек тіл мен дәстүрді ғана үйренбейді. Академиялық сабақтардан басқа, олар үнемі шығармашылықпен айналысады. Үйірмелер, студиялар, дайындықтар, концерттер, фестивальдар, байқаулар – мұның бәрі тәрбиеленушілердің өмірі.

Мектеп жыл сайын ондаған іс-шараларды өткізеді – шағын сынып кештерінен үлкен қалалық фестивальдарға дейін. Балалар өнер көрсетеді, сурет салады, ән айтады, би билейді, жобалар жасайды. Көбісі серік үшін келеді, бірақ бірнеше жылдарға қалады – себебі мұнда қызықты және көңілді.

Оқу жылы дәстүрлі түрде мамырдың соңында аяқталады. Бірақ мектеп өз жұмысын тоқтатпайды. Бірінші маусымнан 25 маусымға дейін мұнда «Бірлік – 2026» жазғы мектеп жанындағы лагерь жұмыс істейді.

Балаларды жай серуен мен ойындар ғана емес, шығармашылық шеберханалар күтеді, онда балалар әр түрлі этностардың мәдениетімен танысуды жалғастырады. Экскурсиялар, командалық ойындар, дәстүрлер мен тілдер тақырыбында квесттер ұйымдастырылады. Тағы бірі – дайындықтар, себебі көбі келесі оқу жылындағы өнер көрсетулерге дайындалуда.

– Жазда бір жыл бойы жинаған көңіл-күйді жоғалтпау маңызды, – дейді мектеп директоры Әсемгүл Жолдасбекова. – Лагерь – бұл қарым-қатынасты жалғастыруға, одан да берік достық орнатуға және сонымен қатар демалуға мүмкіндік.

Қанат Даржұман атындағы ұлттық жаңғыру мектебінің директоры алдағы уақытқа оптимизммен қарайды. Ол мектептің соңғы жылдары қатты өзгергенін айтады. Білім ордасы заманауи және ашық бола түскен.

– Бүгінде біздің мектеп – ұлттық тәрбие дәстүрлері мен заманауи білім беру технологиялары үйлесімді ұштасқан кеңістік, – дейді Әсемгүл Жолдасбекова.

Жақын болашақта ол мектепті одан да инновациялық етіп көреді. Цифрлық және гибридті оқыту формаларын белсенді дамыту жоспарлануда. Шығармашылық, жобалық және зерттеу қызметін күшейтуді көздейді. Сондай-ақ халықаралық және мәдениетаралық ынтымақтастықты кеңейту жоспарда бар. Бұл әр бала өз талантын барынша ашуы үшін қолға алынады.

Ұстаздар да бір орында тұрған жоқ. Барлық 30 ұстаз үнемі біліктілігін арттырып, жаңа әдістерді меңгеріп, бір-бірімен тәжірибе алмасады. Олардың әрқайсысы өз ісіне жанын салып қарайды.

– Жас ұстаздар тәжірибелілерден үйренеді, тәжірибелілер жас ұстаздардан қуат алады. Біз үнемі идеялармен алмасып, бір-бірімізге кеңес беріп отырамыз, – деп атап өтті мектеп директоры.

Еске салайық, оқу ордасы өз жолын 1997 жылы бастаған. Сол кезде Қазақстан тәуелсіз мемлекет ретінде енді ғана нығайып келе жатқан еді және бір жерде өмір сүріп жатқан барлық халықтардың мәдениеті мен достығын сақтау идеясы ерекше маңызды еді. Дәл сол кезде Павлодар ұлттық жаңғыру мектебі пайда болды.

Мектептің негізін қалаушы – Қанат Даржұман, қоғам қайраткері, Қазақстан халқы Ассамблеясының қалыптасуына орасан зор үлес қосқан адам. Ол түсінді: халықтар тату өмір сүруі үшін жай ғана жанжалдаспау жеткіліксіз. Бір-бірінің мәдениетін білу керек, дәстүрлерді құрметтеу керек, достықтың бір тілінде сөйлеу керек. Мұны бала кезден үйреткен дұрыс.

Бүгінде ол құрған мектептің шаңырағы астында 29 этностың баласы өмір сүріп, достық қарым-қатынаста. Мұнда екі деген баға мен қатал сөгіс жоқ. Мұнда басқа атмосфера. Мұнда мерекеге келгендей барады. Ал мерекеден, белгілі, шаршамайды.