Биыл 6 жасар қыз алғаш рет құрдастарымен бірге мектеп партасына отырды, деп хабарлайды @Pavlodarnews.kz тілшісі. 

Қыздың көру қабілеті толықтай бұзылған. Сондықтан оның мектепке келуіне отбасы ғана емес, мектеп те алдын ала дайындалды.

Дилайланың оқиғасы «Дара» қайырымдылық қорының көру қабілеті бұзылған балалардың жалпы білім беретін ортада толыққанды білім алуына жағдай жасауға бағытталған «Инклюзия в действии» атты үш жылдық жобасының бір бөлігіне айналды. Жобаның демеушісі – Orica компаниясы.

Екібастұз қаласы білім бөлімінің басшысы Лаура Дисюпованың айтуынша, қалада баланы қолдау жүйесі қалыптасып келеді. Бұл жұмыс мектепке қабылданған сәттен емес, мектепке дейінгі қолдаудан бастап, білім беру ортасын алдын ала дайындауға дейін жалғасады.

Дилайла 2020 жылы дүниеге келген. 2023 жылы отбасы қалалық психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияға жүгінді. Бір жылдан кейін қыз Orica қолдауымен «Дара» қоры жүзеге асырған «Әлемді ашамыз. Ерте қолдау» жобасына қатысып, екі жыл бойы №4 балабақшада қажетті сүйемелдеу алды.

Келесі кезең – мектеп. Білім бөлімімен бірлесіп, Дилайланың білім алу бағытын №23 орта мектепте, жалпы нөлінші сыныпта жалғастыру туралы шешім қабылданды.

– Басты өзгеріс – біз енді баланы мектепке ғана емес, мектептің өзін балаға дайындай бастадық, – дейді «Инклюзия в действии» жобасының Екібастұз өңірі бойынша үйлестірушісі Назгүл Ақылшина.

Қыздың келуіне орай мектепте инклюзияны қолдау кабинеті дайындалды. Ол тактильді бағыттағыштар мен көрсеткіштермен, тұтқалармен және арнайы оқу материалдарымен жабдықталады. Дилайла үшін Брайль жүйесі бойынша оқулықтар мен оқу құралдары, жұмыс дәптерлері, бедерлі сызбалар мен үлгілерге тапсырыс берілуде.

Кабинет тек бір оқушыға арналмайды. Алдағы уақытта оны ерекше білім беру қажеттіліктері бар басқа балалар да пайдалана алады, ал педагогтер әдістемелік және практикалық көмек алады.

25-26 тамыз күндері №23 мектептің сегіз педагогі арнайы оқудан өтті. Олар көру қабілеті толық бұзылған баланы оқытудың ерекшеліктерін, тапсырмалар мен оқу материалдарын бейімдеуді, жұмыс орнын ұйымдастыруды және ақпаратты қолжетімді тәсілдермен ұсынуды үйренді.

Практикалық бөлімде тифлопедагог мұғалімдерге бірқатар тапсырманы көздерін жұмып орындауды ұсынды.

– Бірнеше минутқа көру қабілетін пайдалана алмайтын адамның жағдайына түскенде, күнделікті қарапайым дүниелерді мүлде басқаша қабылдай бастайсың. Қауіпсіздік, бағдарлау, заттардың орналасуы және педагогтің оқу материалын қалай ұсынатыны қаншалықты маңызды екенін түсінесің, – дейді Назгүл Ақылшина.

Жаңа жағдайға мектеп оқушыларын да дайындауда. Дилайланың сыныптастарымен қарым-қатынас мәдениеті бойынша жұмыс жүргізіліп, балаларға көзі көрмейтін құрдасымен қарым-қатынас жасау және қажет болған жағдайда оған көмектесу жолдары түсіндіріледі.

Лаура Дисюпованың айтуынша, жобада жасалған жағдайлар мектептің тұрақты жұмысының бір бөлігіне айналуы маңызды.

Бүгінде Екібастұзда арнайы білім беру ұйымдары, түзету және инклюзияны қолдау кабинеттері жұмыс істейді. 2026 жылы бұл жүйе кеңейіп келеді. №23 мектептің тәжірибесі көру қабілеті бұзылған баланы жалпы білім беретін мектеп жағдайында сүйемелдеудің практикалық моделін толықтырмақ.

«Дара» қоры үшін бұл – Қазақстандағы көзі көрмейтін және нашар көретін балалардың білім алу мүмкіндіктерін кеңейту бағытындағы жұмыстың жалғасы. «Әлемді ашамыз» жобасы олардың туған қаласында білім алып, әлеуметтенуіне жағдай жасауға, ал педагогтерге қажетті құралдарды меңгеруге мүмкіндік береді.

– Біздің міндетіміз – баланы білім беру ұйымына орналастырумен ғана шектелмейді. Оның бүкіл білім алу бағытын сүйемелдеу, отбасымен, мектеппен, білім бөлімімен және жоба мамандарымен өзара іс-қимыл жасау маңызды. Бұл келесі кезеңге өтуді барынша жүйелі әрі сабақтастықпен ұйымдастыруға мүмкіндік береді, – деп атап өтті Назгүл Ақылшина.

Дилайла №23 мектепте оқуын бастап кетті. Ендігі міндет – жинақталған тәжірибені тұрақты жүйенің бір бөлігіне айналдыру.

Мамандардың айтуынша, жобаның түпкі мақсаты – көру қабілеті бұзылған келесі бала мектепке келгенде, оның білім алуы, қарым-қатынас жасауы және мектеп өміріне толыққанды қатысуы үшін қажетті жағдайды дайын күйінде қамтамасыз ететін орта қалыптастыру.