Павлодарлық сарапшы жасөспірімдерді радикалды идеялардан қорғау жолдарын атады
14 пен 25 жас аралығындағы жасөспірімдер мен жастар деструктивті және радикалды ағымдардың ықпалына бейім келеді, деп хабарлайды @Pavlodarnews.kz тілшісі.
Сондықтан, бүгінде жастар арасындағы діни экстремизмнің алдын алуға ерекше көңіл бөлінеді.
Экстремизм – адамды агрессияға, зорлық-зомбылыққа және қоғамдағы жалпы қабылданған нормаларды жоққа шығаруға итермелейтін радикалды көзқарастар мен әрекеттерге бейімділік. Әсіресе жастарға интернет пен әлеуметтік желілер арқылы ықпал етуге тырысатын деструктивті діни ағымдар аса қауіпті.
Өңірдегі профилактикалық жұмыстар ең алдымен өзін-өзі жұмыспен қамтыған жастарға, студенттерге, сондай-ақ жоғары оқу орындары мен колледж студенттеріне бағытталған. Негізгі мақсат – жастардың радикалды идеологияға қарсы иммунитетін қалыптастыру, ақпаратты сыни тұрғыдан қабылдауға және манипуляцияларды ажырата білуге үйрету.
Конфессияаралық қатынастарды талдау және дамыту орталығының директоры Дастан Әлімхановтың айтуынша, бүгінде интернеттегі жұмыс ерекше маңызға ие, себебі жастар уақыттың көп бөлігін әлеуметтік желілерде өткізеді.
– Әлеуметтік желілерде теологтар, психологтар, дінтанушылар, мемлекеттік органдар өкілдері мен қоғам пікірінің көшбасшылары қатысқан бейнероликтер, сұхбаттар, подкасттар, жарияланымдар мен инфографикалар жарияланады. Мұндай материалдардың негізгі мақсаты – радикалды және экстремистік идеялардың қауіптілігін түсіндіру, жастарды манипуляция мен жалған ақпаратты тануға үйрету, – дейді Дастан Әлімханов.
Мамандардың айтуынша, қарсы насихат материалдары жастарға түсінікті әрі қарапайым тілде дайындалады. Олар Instagram, TikTok, YouTube, Telegram және Facebook секілді танымал платформаларда жарияланады. Сонымен қатар профилактикалық жұмыстар білім беру ұйымдары мен жастар ұйымдары арқылы да жүргізіледі.
Сарапшының сөзінше, деструктивті идеялардың таралуының алдын алуда қоғамның рөлі өте маңызды. Өйткені отбасыда, білім беру ортасында және ақпараттық кеңістікте жастардың көзқарасы, құндылықтары мен өмірлік ұстанымдары қалыптасады.
– Сондықтан мемлекет, білім беру ұйымдары, қоғамдық институттар, діни бірлестіктер мен азаматтардың бірлескен жұмысы аса маңызды. Толеранттылық, өзара құрмет, сыни ойлау және медиасауаттылық мәдениетін дамыту ерекше рөл атқарады. Жастар деструктивті ақпаратты өз бетінше ажыратып, радикалды идеологияның ықпалына түспеуді үйренуі керек, – деді Дастан Әлімханов.
Оның пікірінше, қоғам пікірінің көшбасшылары, мәдениет және спорт өкілдері, волонтерлік және жастар ұйымдары да маңызды рөл атқарады. Олар өз үлгісі арқылы белсенді азаматтық ұстаным мен дұрыс құндылықтарды қалыптастыруға ықпал етеді.
Профилактиканың негізгі бағыттарының бірі – жастардың діни және құқықтық сауаттылығын арттыру. Жастарға радикалды идеялардың қауіптілігі және заңсыз әрекеттердің салдары түсіндіріледі.
– Әсіресе, интернет пен әлеуметтік желілерде сапалы ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізу маңызды. Өйткені, экстремистік идеялар мен жастарды арбау әрекеттері көбіне сол жерде таралады. Сонымен қатар, жастардың өзін-өзі дамытуына жағдай жасау қажет. Оларды спортқа, волонтерлікке, шығармашылыққа, қоғамдық және жастар жобаларына тарту керек. Адам өзін қоғамға қажет әрі маңызды сезінген кезде деструктивті ағымдардың ықпалына түсу қаупі айтарлықтай төмендейді, – дейді сарапшы.
Дастан Әлімхановтың айтуынша, 14 пен 25 жас аралығы ең осал кезең болып саналады. Дәл осы уақытта жастар өз орнын іздеп, дүниетанымын қалыптастырып, белгілі бір ортаға тиесілі болуға ұмтылады. Мұны радикалды ұйым өкілдері пайдаланып, жастарға өмірдегі күрделі сұрақтарға «оңай жауаптар», қолдау және өз маңыздылығын сезінуді ұсынады.
Сарапшы ата-аналарға баланың мінез-құлқындағы өзгерістерге мұқият болуға кеңес береді. Тұйықталу, бұрынғы достарымен араласудан бас тарту, агрессия, шамадан тыс жасырындық, көзқарас пен қызығушылықтың күрт өзгеруі, радикалды риториканы қолдану, күмәнді интернет-ресурстарға немесе күдікті таныстықтарға әуестену – алаңдауға себеп болуы мүмкін.
Сонымен қатар, отбасымен қарым-қатынастан бас тарту, қоғамдағы қалыпты құндылықтарды жоққа шығару және өз пікірін қатаң түрде таңу да қауіпті белгі саналады.
– Мұндай жағдайда жанжалға бармай, сенімді диалог құру маңызды. Жас адамның мәселелері мен қызығушылықтарына көңіл бөліп, қажет болған жағдайда психологтардан, теологтардан және экстремизм мен деструктивті ағымдардың алдын алу мәселелерімен айналысатын орталықтардан кеңес алған жөн. Ерте профилактика, отбасының қолдауы және ашық қарым-қатынас – жастарды мұндай қауіптен қорғаудың басты факторлары, – дейді Дастан Әлімханов.
Егер жастар немесе олардың ата-аналары осындай мәселелерге тап болса, Конфессияаралық қатынастарды талдау және дамыту орталығының сенім телефондарына хабарласа алады: 62-01-01 және 8-707-962-01-01.