Адамды цифрлық ортада қорғау жөніндегі ой-пікірімен ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Екатерина Смышляева бөлісті, деп хабарлайды @Pavlodarnews.kz тілшісі.

Депутат кәсіподақ өкілдерімен кездесуде Конституция жобасындағы басты жаңалық — дербес деректерді қорғау құқығының алғаш рет конституциялық деңгейде көтерілгенін айтты.

— Алдағы уақытта адам капиталы үшін, саналы азаматтар үшін күрес өте күрделі болады. Бұған дейін жеке өмірді қорғау туралы норма болғанымен, цифрлық орта жеке орта ретінде нақты аталмаған еді, — деді депутат. — Енді цифрлық ортадағы дербес деректерді қорғау ерекше сипатқа ие. Біз дербес деректерді адамның жеке тұлғасының бір бөлігі деп танимыз. Оларды қорғау арқылы біз адамның өзін қорғаймыз. Конституциялық норма болашақта дербес деректер мен жеке ақпаратты қорғау саласындағы заңнаманы едәуір жетілдіруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар хат алмасу құпиясы мен банктік құпия да Конституцияға енгізілді.

Жасанды интеллекттің айқын артықшылықтарымен қатар, адамның логикалық алгоритмдері алдында қорғансыздығы да байқалады.

— Еңбек қатынастары мен әлеуметтік-экономикалық құқықтардан бөлек, мен цифрландыру, цифрлық кодекс және жасанды интеллект туралы заң мәселелерімен айналысамын. Аналогтық әлемдегі қатынастар бүгінде цифрлық ортаға көшіп жатыр, ал физикалық әлем үшін жасалған заңнамалық тетіктер ол жерде толыққанды жұмыс істемейді. Сондықтан цифрлық құқық пен цифрлық ортадағы адамды қорғау — бұл біз енді ғана бастаған ауқымды жұмыстың жеке бағыты, — деді депутат.

Оның айтуынша, ірі кәсіпорындарда қызметкерлерді жасанды интеллект жүйелері арқылы профилирлеу тәжірибесі қолданылады. Онда мінез-құлқын талдайды, күйіп кету белгілерін анықтайды, ықтимал салдарды болжайды. Басшылық шешімді ЖИ қорытындысына сүйене отырып қабылдайды.

Сонымен қатар депутат мұндай кадрлық шешімдер тығырыққа тірейтінін атап өтті, өйткені скоринг қызметкердің және кәсіподақтың қатысуынсыз жүргізіледі.

— Осыған байланысты кәсіподақтар федерациясымен бірлесіп жасанды интеллект дәуірінде қызметкерлерді қорғау стандартын, сондай-ақ дербес деректерді, жеке өмірді, ар-намыс пен қадір-қасиетті, құпиялылықты қорғау тетіктерін әзірлеу жүргізілуде, — деді Екатерина Смышляева. — Конституциялық норма біз өмір сүріп жатқан жаңа цифрлық ортада азаматтардың мүдделерін қорғауға бағытталған.

Кез келген цифрлық трансформацияның өзегінде адам — оның құқықтары, қадір-қасиеті мен қауіпсіздігі тұруы тиіс. Дәл осындай тәсіл павлодарлық қызметкерлерге жаңа цифрлық шындықта өзін қорғалған сезінуге мүмкіндік береді.