Бірнеше минутта жүріп өтетін көше бір кездері тіршілігі қайнаған орындардың бірі болған, деп хабарлайды @Pavlodarnews.kz тілшісі.

Бүгінде Никитин көшесінде жалғыз ғимарат қана қалған. Қалған бөлігін Ертіс өзені шайып кеткен. Ал бір кездері мұнда үйлер, нарық пен қала өмірінің ортасы болған.

Көшенің көлемі шағын болғанымен, оның тарихы бір ғасырдан асады.

Павлодармен алғаш танысқан туристер әдетте ескі қалаға, музейлерге және жағалауға барады. Ал үйреншікті бағыттан сәл бұрылсаңыз, бұрынғы Никитин көшесі, 106 мекенжайындағы су-құтқару станциясына тап боласыз. 

Экскурсия жүргізушісі Надежда Бектұрғанованың айтуынша, көшенің тарихы Павлодар қала мәртебесін алған XIX ғасырдың ортасынан басталады.

– Жергілікті көпестер Ертіс жағасынан басталатын алғашқы көшені Иван Никитиннің атымен атауды ұйғарған. Ол қала тұрғындары арасында танымал жергілікті ақын болған. Бар болғаны 37 жыл өмір сүріп, табиғат пен кедей шаруалардың тұрмысын жырлаған. Оның өлеңдері халық арасында кең таралып, кейбір шығармалары сол заманда халық аузында сақталған. Сондықтан көпестердің көшеге оның есімін беруі кездейсоқ таңдау емес, – дейді Надежда Бектұрғанова.

Г. Потанин атындағы облыстық тарихи-өлкетану музейінің өлке тарихы бөлімінің меңгерушісі Гүлжайнат Әлиеваның айтуынша, Никитин көшесінің бір бөлігін Ертіс XX ғасырдың бірінші жартысында-ақ шайып кеткен.

– 1950 жылдардың ортасына қарай мұнда шағын ғана бөлік пен 1903 жылы салынған судағы құтқару қоғамының ескі үйі қалған. Жалпы, Павлодардың кейбір көшелері уақыт өте келе із-түзсіз жоғалып, тарих қойнауына енді. Бірқатары сүріліп, орнына жаңа ғимараттар салынды. Ал жағалау аймағындағы көшелердің бір бөлігін Ертістің суы шайып кетті, – дейді Гүлжайнат Әлиева.

Кейін жағалауды бекіту жұмыстары жүргізіліп, өзен Набережная, Никитин және Некрасов көшелерінің бөліктерін шайып кеткен. Бүгінде мұнда бір кездері үйлер мен көшелер болғанын елестету қиын.

Бұл аумақтың тарихы өзенмен ғана байланысты емес. XIX ғасырда осы маңда өрт сөндіру ісі де дами бастады. 

1885 жылы тұз қоймаларының өртенуінен кейін қазіргі Бекмаханов көшесінде, сол кездегі Карл Маркс көшесінде су өлшеу бекетін салу туралы шешім қабылданды. Кейін мұнда алғашқы өрт сөндіру бөлімі пайда болды.

Бүгінде бұл бағытты бірнеше минутта жүріп өтуге болады. Бірақ санаулы метрлердің өзінде Павлодардың саудасы, алғашқы көшелері, жағалауы мен өрт сөндіру ісінің қалыптасуына қатысты тұтас тарих жатыр.

Ескі Павлодардың тарихын кейде ұзақ экскурсиядан емес, осындай қысқа ғана көшеден де тануға болады.