«Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында Ак.Сәтбаев көшесінің бойына бірден 60 ересек ағаш отырғызылды, деп хабарлайды @Pavlodarnews.kz тілшісі.

Шағын аудан тұрғындары ағаш отырғызуды қала әкіміне бірнеше рет айтқан болатын. Енді бұл ұсыныс жүзеге асып, Павлодарда тағы бір жасыл аумақ пайда болды.

Алайда мәселе тек жаңа көшеттер отырғызумен шектелмейді. Шаһарда индустрияландыру кезеңінде отырғызылған көптеген ағаштардың пайдалану мерзімі біртіндеп аяқталып келеді.

«Берегиня-Био» қоғамдық қорының сарапшы биологы Татьяна Пономареваның айтуынша, қазір басты міндеттердің бірі – қаланың жасыл қорын жаңарту.

– Көптеген ағаштардың жасы 50–60 жылға жетті. Қалалық жағдайда кейбір ағаш түрлері мұндай ортаға төтеп бере алмайды. Эстетикалық және экологиялық құндылығын жоғалтқан үлкен аумақтар бар. Сондықтан ескі ағаштардың орнына ересек көшеттер отырғызылады. Олардың тамыр жүйесі қалыптасқан, тәжі де бар. Сол себепті олар тез бейімделіп, екінші-үшінші жылдан бастап белсенді өсе бастайды. Олар бірден экологиялық және эстетикалық қызмет атқарады. Уақыт өте келе ағаш толыққанды өсімдікке айналады, – деді сарапшы.

Жаңа жөке ағаштары кемінде үш жыл бойы бақылауда болады. Мердігер ұйым келісімшарт бойынша жұмыс істеп, отырғызылған ағаштарға күтім жасауға жауап береді. Сарапшылар тобының бақылауына сәйкес, ересек ағаштардың жерсіну көрсеткіші 100 пайызды құрап отыр.

Аллеяны отырғызуға Павлодар облысының әкімі Асайын Байханов пен Павлодар қаласының әкімі Хасар Хабылбеков қатысты. Ағаш отырғызу кезінде олардың алғашқы жылдары жақсы жерсініп, өсуіне мүмкіндік беретін технологиялар қатаң сақталады.

– Топырақтың жоғарғы қабаты ауыстырылады. Құм ылғалды нашар ұстайтын және құрамында қоректік заттар аз болғандықтан алынып тасталады. Оның орнына құнарлы топырақ төселеді. Шұңқырдың көлемі де үлкенірек етіп қазылады. Қапшық ретінде қолданылатын кендір мата екі айдың ішінде толық шіріп кетеді, ал көктемде ылғалды сақтап, өсімдікті қоректендіруге көмектеседі. Құрамында нитратты және аммиакты азот, фосфор, калий, сондай-ақ макроэлементтер бар кешенді тыңайтқыш қолданылады, – деп түсіндірді Татьяна Пономарева.

Асайын Байхановтың айтуынша, жасыл қорды жаңарту стратегиялық міндеттердің біріне айналуы керек. Өткен ғасырдың 50–60-жылдары қалаларда жаппай отырғызылған көптеген ағаштар бүгінде әбден қартайған.

– Бұл тәжірибені ауқымды түрде жалғастыру қажет. Қаланың әр бөлігінде ескі ағаштар көп, оларды біртіндеп ауыстырып, жаңарту керек. Бұл – стратегиялық мақсат, сондықтан жұмысты жалғастыру қажет. Осындай мәселе басқа қалаларда да бар. 2027 жылы бұл бағыттағы жұмысты бастау керек. Бұл мәселені талқылау маңызды, өйткені индустрияландыру кезеңінде қалаларымыз 50–60-жылдары қарқынды дамыды. Сол кезде ағаштар жаппай отырғызылды. Енді бұл жұмысты басқа қалаларда да жалғастырамыз. Бірінші кезекте Ақсу қаласына назар аудару қажет. Дендроплан әзірлеп, жасы үлкен ағаштардың санын анықтаймыз. Павлодарда біз бұл жұмысты бастап кеттік, – деді өңір басшысы.

2023 жылы Павлодарда қаланың қоныстанған аумағындағы жасыл қор түгенделіп, дендроплан әзірленді. 10 мыңнан астам ағаш қартайған санатына жатқызылған, олардың бір бөлігі апатты жағдайда.

Көппәтерлі үйлердің маңындағы ағаштар да ерекше мәселе болып отыр. Қартайған ағаштардың шамамен жартысы кондоминиум аумақтарында орналасқан. Тұрғындарды ағаш тамырларының іргетастарға, инженерлік коммуникацияларға зақым келтіруі және құдықтарға өсуі алаңдатады.

Сонымен қатар барлық ескі ағаштарды бірден алып тастау мүмкін емес.

– Жаңа көшеттерді ғимараттардан бес метрден жақын жерге отырғызуға болмайды. Қолданыстағы ағаштарға қатысты біз стратегия әзірледік және мәслихатқа жүгінеміз. Бұл мәселе қалалық қоғамдық кеңесте де талқыланды. Ағаштың тәжін қысқартуға тура келеді, өйткені оның көлемі апатты жағдайға әсер ететін факторлардың бірі. Бұған дейін қарсы болған топинг әдісіне қайта оралуымыз мүмкін. Бұл тәсіл ағаштың жоғарғы бөлігін алып, діңін сақтап қалуға мүмкіндік береді. Меніңше, бұл әдісті үйлердің маңындағы ағаштарға қолдансақ, қауіпті жүктемені азайтуға болады. Өйткені барлық ағашты бірден кесіп тастау мүмкін емес, – деді сарапшы-биолог.

Асайын Байханов қала әкіміне 2027 жылы жасыл қорды жаңарту көлемін арттыруды тапсырды.

Аллеяны отырғызу жұмыстары аяқталған соң, жұмыс Усолка көпірінің ар жағында жалғасты. Мыңнан астам павлодарлық сенбілікке шығып, өзен жағасындағы аумақты қоқыстан тазартты.

Тазалық жұмыстарына мемлекеттік қызметшілер, бизнес және қоғамдық ұйымдардың өкілдері, еріктілер мен қала тұрғындары қатысты.

12 қыркүйек пен 12 қазан аралығында Павлодарда «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында тазалық және абаттандыру айлығы өтуде.

Акция басталғалы бері қалада 2 мың тонна қоқыс шығарылды. Тазалық және абаттандыру айлығы кезінде қалалық полигон тұрғындардан қоқысты тегін қабылдайды.

Сонымен қатар ай бойы қала әкімдігінің тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық бөлімі павлодарлықтардың өтініші бойынша қоқыс шығаруға арнайы техника ұсынады.