Қазақстан ауыл шаруашылығы өндірісін арттырып қана қоймай, өнімді терең өңдеу, су үнемдеу технологияларын енгізу және экспорттық нарықтарды кеңейту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіп келеді. Бұл елдің жаһандық және өңірлік азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі рөлін күшейтуге мүмкіндік береді, деп хабарлайды @Pavlodarnews.kz  The World Financial Review сілтеме жасап.

Қазақстанның басты артықшылықтарының бірі – аумағының көлемі. Жер көлемі бойынша әлемде тоғызыншы орында тұрған мемлекетте ауыл шаруашылығына жарамды кең алқаптар бар. Географиялық орналасуы да маңызды фактор: Қазақстан Орталық Азия, Қытай, Кавказ, Таяу Шығыс және басқа да ірі нарықтарға шығуға мүмкіндік беретін Еуразияның орталығында орналасқан.

2025 жылы Қазақстандағы ауыл шаруашылығының жалпы өнімі 18,2 миллиард доллардан асып, бір жыл ішінде 5,9%-ға өсті. Елде 25,9 миллион тонна астық, оның ішінде 19,3 миллион тонна бидай жиналды.

Сонымен бірге өсімдік шаруашылығының құрылымы біртіндеп өзгеріп келеді. Соңғы жылдары бидай алқабы шамамен 900 мың гектарға қысқарғанымен, майлы дақылдар алқабы 1 млн гектардан астамға, ал дәнді-бұршақты дақылдар көлемі 275 мың гектарға ұлғайған.

2025 жылы ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу саласында жалпы құны 230 миллион доллар болатын 53 инвестициялық жоба іске қосылды. Азық-түлік өндірісінің көлемі 7,5 миллиард долларға жетіп, бір жылда 8,1%-ға артты.

2026 жылдың қаңтар-сәуір айларында азық-түлік өндірісі 2,8 миллиард доллардан асып, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 14,4%-ға өсті. Салаға салынған инвестиция көлемі екі еседен астам артып, 800 миллион доллардан асты.

Ал өңделген агроазық-түлік өнімдерінің экспорты 2026 жылдың алғашқы төрт айында 3,6 миллиард долларды құрады. Бұл ауыл шаруашылығы өнімдерінің жалпы экспортының жартысынан астамы. Алдағы мақсат – өңделген өнімнің үлесін 70%-ға жеткізу.

Қазақстанның астық экспортындағы рөлі де артып келеді. 2025 жылғы қыркүйектен 2026 жылғы 17 шілдеге дейін ел 13,5 миллион тонна астық пен ұнды астық эквивалентінде экспорттаған. Бұл өткен маусымның сәйкес кезеңінен 12,5%-ға көп.

Экспорттың негізгі бағыттарының қатарында Орталық Азия елдері мен Ауғанстан бар. Атап айтқанда, Ауғанстанға экспорт 59%-ға өсіп, 2,2 миллион тоннаға, Қырғызстанға жеткізілім 504 мың тоннаға жетті. Түрікменстанға 210 мың тонна өнім экспортталса, Өзбекстанға экспорт 37%-ға артып, 5,6 миллион тоннаны құрады.

Қазіргі таңда қазақстандық ауыл шаруашылығы өнімдері 72-ден астам елге жеткізіледі. Соңғы бес жылда аграрлық экспорт көлемі шамамен екі есеге өсіп, 3,8 млрд доллардан 7 миллиард долларға дейін ұлғайған.

Агроөнеркәсіптік кешенді дамытуда техникалық жарақтандыру да маңызды бағыттардың бірі.

2026 жылы Еуропа, Канада және Солтүстік Американың бірқатар жетекші компаниялары өз өндірісін Қазақстанда локализациялауды бастады. Қазір елде тракторлар мен астық, жемшөп және мақта жинайтын комбайндар шығаратын 10 зауыт жұмыс істейді.

Қазақстанның ауыл шаруашылығы үшін су ресурстарын тиімді пайдалану ерекше маңызға ие. Елдегі су тұтынудың шамамен 60%-ы ауыл шаруашылығына тиесілі.

Осыған байланысты фермерлерді тамшылатып және жаңбырлатып суару сияқты заманауи технологияларды қолдануға ынталандыратын мемлекеттік қолдау шаралары жүзеге асырылуда.

Қазақстанның ауыл шаруашылығындағы қазіргі өзгерістер елдің тек шикізат өндіруші және астық экспорттаушы ретіндегі рөлін өзгертіп жатыр. Ендігі басымдық – өндіріс көлемін арттырумен қатар, өнімді ел ішінде өңдеп, оның қосылған құнын көбейту.

Ауыл шаруашылығы техникасын өндіруді локализациялау, терең өңдеу кәсіпорындарын іске қосу, тыңайтқыш өндірісін дамыту, су үнемдеу технологияларын енгізу және экспорттық бағыттарды кеңейту – осы жаңа модельдің негізгі элементтері.

Осы бағыттағы жұмыстар Қазақстанның Еуразиядағы ірі агроазық-түлік хабтарының біріне айналуына және өңірлік азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі рөлін күшейтуіне мүмкіндік беріп отыр.