Қазақстанның машина жасау саласы: бүгіні мен ертеңі
тек шынайы ақпарат
қазрус
Правительство для бизнеса
Қазақстанның машина жасау саласы: бүгіні мен ертеңі 30.11.2021

Қазақстанның машина жасау саласы: бүгіні мен ертеңі

Биыл қастерлі Тәуелсіздігіміздің 30 жылдығы. Осынау жылдар ішінде еліміз өркендеп, барлық сала дамып келеді. Соның бірі – Қазақстанның машина жасау саласы.

Бұл туралы Baq.kz хабарлайды.

Машина жасау саласы – бұл өнеркәсіптің барлық саласын жабдықпен қамтамасыз ететін және ғылыми техникалық прогресс деңгейін айқындайтын заманауи өнеркәсіптік өндірістің базалық саласы.

Қазақстан машина жасаушылар одағының мәліметінше, 2021 жылы машина жасау саласында өндіріс көлемі 2020 жылмен салыстырғанда 24%-ға өсті.

Айта кетейік, машина жасау саласы әлемдік сауданың 40% құрайды.

#Тәуелсіздік30: Машина жасау саласы

Барлығымыз күнделікті өмірде, яғни өндіріс пен тұрмыста қолданылатын құрал-жабдықтар машина жасаумен байланысты екенін білеміз. Жалпы машина жасау 37 саладан тұрады.

Машина жасау кешенінің салалары:

1.    Металлургиялық: блюминг, слябинг, пешке арналған жабдықтар.

2.    Энергетикалық: қазандықтар, турбиналар, генераторлар, моторлар, трансформаторлар, энергетикалық блоктар.

3.    Транспорттық: локомотивтер, вагондар, кемелер, ұшақтар, автомокөліктер, құрылыс-жолдары техникасы.

4.    Ауылшаруашылық машина жасау: тұқым сепкіш машиналар, дестелегіштер, комбайндер, тракторлар, астық тазартқыштар, азық цехтары және т.б.

5.    Тау-кен: мұнай, көмір, газ, кен шығаратын машиналар, таулы комбайндар, экскаваторлар.

6.    Құрал жасау: өлшеуіш құралдар, автоматтық, телемеханикалық.

7.    Тұрмыстық техника: теле және радиоаппаратура, тоңазытқыштар, кір жуу машиналары, асүй комбайндары және басқалар.

8.    Станок жасау: құрал-жабдық өнеркәсібі, металл өңдеуге арналған станоктар, сүргілеуші, ажарлаушы құралдар.

Тәуелсіздік жылдары елімізде техниканың соңғы түрлері шығарыла басталды. Атап айтқанда, тепловоз, электровоз, жолаушы және жүк вагондары, автобус, аккумулятор, трактор, комбайн, кран, кабель өнімдері, жарықдиодты шамдар, сорғы жабдықтары, жолаушы лифтілері.

Қазақстан машина жасаушылар одағының деректеріне сәйкес бүгінгі күні елімізде бұл салада 3 мыңнан астам кәсіпорын бар. Онда шамамен 120 мың адам жұмыс істейді. Қазіргі күні Қазақстанға Siemens, General electric, Alstom, Hyundai, Claas және басқа да көптеген компания келіп, жұмыс істеуде. 

Статистикалық дерек бойынша бұл саладағы өндіріс көлемі 2010-2020 жылдар аралығында 376 млрд теңгеден 1,8 трлн теңгеге дейін өсіп, 5 есеге көбейді. Осы жылдың қорытындысы бойынша көлем 2 трлн теңгеден асу күтілуде. 2021 жылдың 9 айында өндіріс көлемі 1,6 трлн теңге болып, өсім 23%-ды құрады.

Сонымен қатар қазақстандық өндірушілер өнімдерін шетелге, атап айтсақ, Ресей, Қытай, Орта Азия, Европа, Біріккен Араб Әмірліктері және басқа да елдерге экспорттайды. Былтыр машина жасау өнімдері 1,3 млрд АҚШ долларына экспортталды. Одан бөлек, экспорт өнімдері теміржол бұрмалары, рельстер, локомотив және вагон, трансформатор, аккумулятор, кабель өнімдеріне кеңейтілді.

Машина жасауды дамытудың Жол картасы

Машина жасауды дамытудың 2024 жылға дейінгі жол картасын іске асыру аясында келесі нысаналы индикаторларға қол жеткізуге бағытталған іс-шаралар қарастырылған:

1.     Жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарды жаңғырту;

2.     Тиімділікті арттыру және қосылған құнды ұлғайту;

3.     Импорт алмастырудың тиімді тетіктерін енгізу;

4.     Жергілікті қамтуды дамытуды қолдау;

5.     Экспортты ынталандыру;

6.     Еңбек өнімділігін арттыру;

7.     Салаға қосымша инвестициялар тарту;

8.     Машина жасау саласында кәсіпкерлікті ынталандыру және ШОБ-ты дамыту;

9.     Машина жасаудағы отандық ғылымды, ҒЗТКЖ, инжинирингті дамыту;

10. Қазақстанда машина жасаудың негізгі секторлары үшін құрауыштардың;

11. Жаһандық өндіруші-жеткізушілерін ұйымдастыру.


Индустрия және инфрақұрылымдық даму вице-министрі Марат Қарабаев:

Машина жасау саласының отандық өндірісін қолдау мақсатында министрлік Қазақстан машина жасаушылар одағымен бірлесіп машина жасаудың 2019-2024 жылдарға арналған Жол картасын әзірлеп, бекітіп, жүзеге асыруда. Бүгінгі таңда жол картасының 48 функциясы орындалып, 9-ы жүзеге асырылуда. Осыған орай, негізгі шаралар мерзімінен бұрын орындалғандықтан, қазір жол картасын өзектілендіруді қайта бекіту жұмыстары жүргізіліп жатыр. Ел экономикасына 9 трлн теңгеден астам қаражат тартылып, 200 мыңнан астам жаңа жұмыс орындары ашылды. Оның ішінде 450 млрд теңгеден астам сомаға 360-қа жуық жоба жүзеге асырылды. Бұл осы машина жасау саласына қатысты болып отыр. Егер өңдеуші экономиканың барлық секторы жылына орта есеппен 6-7% деңгейінде өссе, машина жасау өткен жылы 16%-ға өсім көрсетті. Өткен жылмен салыстырғанда машина жасау 24%-ға өсіп отыр. Яғни бұл өңдеу өнеркәсібінің ішінде экономиканың ең қарқынды дамып келе жатқан саласы десек болады. Былтыр автоөнеркәсібімізде 75 мың автокөлік болса, биылғы мақсатты көрсеткішіміз 100 000 деңгейіне кету. Тағы бір айта кететіні, былтыр Қазақстан нарығында 96 000 көлік сатылса, оның 67 мыңы отандық өнім. Яғни сатып алынған жаңа көліктердің 1/3 бөлігі отандық автоөнеркәсіптің үлесіне тиесілі. Өткен жылы жеңіл автомобильдер экспортының көлемі 8 000-нан асты. Біздің елімізде биылғы жылы көрсеткіш 15 000 деңгейінде белгіленса, келесі жылғы мақсат 30 000.

Автокөлік өнеркәсібі – машина жасау саласының қарқынды дамып келе жатқан ірі салаларының бірі. Қазір Қазақстанда дискілер, аккумуляторлар, пластмасса бөлшектері өндірісі дамып келеді, сондай-ақ ел аумағында ауылшаруашылық техникасының көптеген элементі шығарылады. Осы жылы біз Қостанай облысында да локализация орталығын іске қостық, онда ауыл шаруашылығы техникаларына 2 000-нан астам бөлшек шығарылады.


Машина жасау саласы 2021 жылдың 9 айында 22,8% деңгейде тұрақты өсімді көрсетті.

Қай салада қандай өсім болды:

- автокөлік құралдары, трейлерлер және жартылай тіркемелер (+31,6%),

- машиналар мен жабдықтар (+38,7%),

- басқа көлік құралдарын өндіру (+50,5%),

- компьютерлер, электрондық және оптикалық жабдықтар (+25,4%),

- электр жабдықтары (+2,6%),

- жөндеу және орнату (+6,5%) есебінен болды.


Машина жасаушылар одағы Үкіметпен, Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігімен бірлесіп, «Машина жасауды дамыту жөніндегі 2019-2024 жылдарға арналған Жол картасын» жаңартты.

Одақ ұсынған шаралар:

- өндіріс көлемін 2 есе ұлғайтуға,

- шамамен 840 млрд теңге инвестициялар тартуға,

- импортқа тәуелділікті азайтуға,

- экспорт пен салық салынатын базаның үлесін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Жалпы, машина жасауда индустрияландырудың 10 жылында 400 млрд теңгеге 135 жоба іске асырылды және 2025 жылға дейінгі жоспарда 160 млрд теңгеге 14 жоба жүзеге асырылады.

9 айда 64 мың көлік

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің мәліметінше, биыл 9 айдың қорытындысы бойынша Қазақстанда барлық үлгідегі 63 559 көлік құралы өндірілді. Бұл көрсеткіш өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 25,5%-ға жоғары, ол кезде 50 660 бірлік техника шығарылған.

Негізгі көлемді жеңіл автокөліктер қамтамасыз етуді жалғастырып келеді. Атап айтқанда, 55 016 көлік шығарылды. Сондай-ақ жүк техникасын өндіру көлемі айтарлықтай артып, 6 971-ді құрады. Бұдан бөлек, 872 автобус, 489 тіркеме және жартылай тіркеме, сондай-ақ 211 басқа да мамандандырылған техника шығарылды.

«СарыарқаАвтоПром» кәсіпорнына өндірілген барлық автокөлік құралдарының жартысынан астамы тиесілі. Осы жылы Қостанай зауыты 38 309 бірлік жеңіл көлік, жүк автомобильдері мен автобус шығарды. Алматылық Hyundai Trans Kazakhstan компаниясы 19 585 автокөлік шығарды. Ал Семей өңіріндегі СемАЗ 3 155 бірлік коммерциялық техника өндірді. Көкшетауда «КАМАЗ Инжиниринг» 1 115 жүк көлігін, алматылық Hyundai Trans Auto 586 коммерциялық автокөлік және Daewoo Bus Kazakhstan 207 бірлік техника шығарды. Саран қаласындағы QazTehna жаңа зауыты Yutong 143 автобусын шығарды.

Отандық кәсіпорындарда өнімдері игерілген ең танымал брендтердің бестігіне Chevrolet (23 556), Hyundai (19 643), Kia (6 871), JAC (4 488) және ГАЗ (149) кіреді.

Биылдың 9 айында дайын автомобильдерді жеткізу 43%-ға, жалпы сомасы 52,4 млрд теңгеден асатын 7 816 автомобильге дейін өсті.

Шетелдік сатылымдардың негізгі бөлігі Ресей Федерациясына тиесілі (4 346). Сондай-ақ Өзбекстанға - 2 968, Беларусь еліне - 398, Қырғызстанға - 102 және Әзірбайжанға - 2 техника жөнелтілді.

Тоқаев үндеуі

Бұған дейін қыркүйек айында өткен Қазақстан машина жасаушыларының IX форумында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев үндеу жасаған болатын.

Пандемияға қарамастан, отандық машина жасаушылар - экономикалық көрсеткіштер бойынша көшбасшылардың бірі. Сала 24%-ға артты. Бұл - өңдеуші өнеркәсіп секторының дамуына қосылған елеулі үлес. Индустрияландырудың алғашқы он жылында өңдеуші өнеркәсіптің экономиканың дамуына қосқан үлесі тау-кен өндіру саласының үлесінен асып түсті. Қазақстандық машина жасаушылар қойылған міндеттерді лайықты орындауда. Шығарылатын бұйымдар номенклатурасын кеңейтіп, жаңа технологиялық әзірлемелерді енгізуде. Жалпы елдегі экономикалық өзгерістер көшбасшыларының қатарында келеді. Мемлекет машина жасау саласының сұранысқа ие жобаларын әрдайым қолдап келеді және қолдай береді. Жолдауда мен 2025 жылға қарай өңдеу өнеркәсібінің экспортын 24 млрд долларға дейін және еңбек өнімділігін 30%-ға ұлғайту міндетін қойдым. Бұл үшін мемлекет өнеркәсіптік саясат туралы заң қабылдап, отандық өнеркәсіптік кәсіпорындарды барынша қолжетімді шикізатпен қамтамасыз ету тетігін бекітеді. Отандық агроөнеркәсіптік және өнеркәсіптік саясат ұштастырылады. Қазақстанның машина жасау саласы экономикалық өсімнің, жұмыспен қамту мен экспорттың қозғаушы күшіне айналатынына сенімдімін, - деп айтқан болатын.

Количество показов: 439

Возврат к списку

Pavlodarnews.kz АА материалдарын қолдану ережелері

Правительство для бизнеса

Жаңалықтар тізбегі

Қазақстанда үсік жүреді
12:36 15.08.2022  3

Екібастұзда жолдан дұрыс өтпеген әйел көлік астына түсті
12:13 15.08.2022  15

Павлодарда «КамАЗдан» ажыраған тіркеме аударылып қалды (ВИДЕО)
11:38 15.08.2022  28

Павлодарлық жасөспірімдер футболдан ел чемпионатында ең көп гол салды
11:06 15.08.2022  26

Ақсуда балабақша мен тұрғын үйлерде су болмайды
10:34 15.08.2022  39

Павлодар әкімдігі осы аптада қай жерлерде көшпелі қабылдау өткізеді?
10:03 15.08.2022  42

Диетолог майсыз сүт өнімдерінің қандай зияны барын айтты
09:36 15.08.2022  34

Павлодар облысында COVID-19 жұқтырғандар саны күрт азайды
09:15 15.08.2022  33

Ереван базарында жарылыс болды
08:39 15.08.2022  48

15 тамызда Павлодарда күн ашық болады
08:03 15.08.2022  42

Мысырда шіркеуде өрт болып, 41 адам қаза болды
21:11 14.08.2022  68

Абай облысында сақ қолбасшысының қорымы табылды
19:16 14.08.2022  70

Аққулыда өнер мектебінің оқушылары белгілі тұлғалардың портреттерін салды (ФОТО)
18:11 14.08.2022  109

Қазақстандық таеквондошы Ислам ынтымақтастық ойындарының қола жүлдегері атанды
17:36 14.08.2022  89

Павлодарда шіркеу қасында суға батып бара жатқан екі адам құтқарылды
16:30 14.08.2022  90

«Ertis Promenade» сахнасында «Абай» көркемфильмі көрсетіледі
15:02 14.08.2022  105

Грекияда инфляция ырық бермей тұр
14:18 14.08.2022  102

Павлодарлық кәсіпорындар «Алтын сапа» байқауына қатысу үшін өз жобаларын қорғады
13:21 14.08.2022  104

«Baqytty Bala-2022» байқауына қатысушыларды қолдауға Димаштың шетелдік жанкүйерлері келді
12:14 14.08.2022  129

Павлодарлық спортшы Түркияда өткен ойындарда жаңа рекорд орнатты
11:04 14.08.2022  128

Павлодар облысында коронавирус жұқтырғандар саны азайды
10:28 14.08.2022  116

Ислам ынтымақтастығы ойындары: Ауыр атлет Өтепберген Әлиев қола жүлде жеңіп алды
09:12 14.08.2022  118

14 тамыз күні Павлодарда күн бұлтты болады
08:19 14.08.2022  120

Павлодарда сотталғандарды медитация арқылы күйзелістен арылтады
21:18 13.08.2022  142

Кубада құрбандар қатары артты
20:12 13.08.2022  169

Павлодар облысынан республикалық «Үздік ауыл әкімі» байқауына кім барады?
19:21 13.08.2022  155

Павлодарда өзен порты маңында ер адам суға батып кете жаздады
18:41 13.08.2022  183

Екібастұзда көлік қағып кеткен тағы бір адамның жағдайы ауыр
18:12 13.08.2022  150

Мәскеудегі байқауда Қазақстан үздік деп танылды
17:42 13.08.2022  162

«Ауыл Аманаты»: Аққулы ауданының тұрғындарын қандай кәсіп қызықтырады?
16:10 13.08.2022  205

Павлодарда бір жарым ай бұрын жоғалып кеткен қыз табылды
15:02 13.08.2022  188

Зүлфия Чиншанло Ислам ынтымақтастығы ойындарында алтын медаль еншіледі
14:29 13.08.2022  183

Екібастұзда жол апатында зейнеткер қаза тапты
14:05 13.08.2022  181

Исламиадада қазақстандықтар медальдар саны жөнінен төртінші орында тұр
13:45 13.08.2022  180

Павлодарда сынаппен ластанған учаскелерді картографиялау талқыланды
13:18 13.08.2022  194

Арктикадағы мұздықтар еріп жатыр
12:04 13.08.2022  198

Екібастұзда таңға қарай велосипед ұрлаған адам ұсталды
11:29 13.08.2022  209

Әзербайжан арқылы мұнай тасымалдау жоспары жоқ – Энергетика министрі
11:11 13.08.2022  173

Ақсуда заманауи өнердің шексіз фестивалі өтті (ФОТО)
10:23 13.08.2022  207

Павлодар облысында өткен күні қанша адамның КВИ жұқтырғаны белгілі болды
09:09 13.08.2022  211

Британдықтар жасанды интеллект негізінде бірегей бағдарлама жасады
08:37 13.08.2022  186

13 тамыз күні Павлодарда жауын күтіледі
08:05 13.08.2022  230

Павлодарлық жас әнші «BOOM Fest» байқауын жеңіп алды
23:46 12.08.2022  264

Павлодарлықтар жергілікті мектепте дайындық сыныбын ашуды сұрады
23:23 12.08.2022  232

Павлодарда бірқатар қоғамдық көліктердің жүру бағыты өзгереді
23:03 12.08.2022  225

Көршісімен жанжалдасқан ақсулық жауапқа тартылды
22:33 12.08.2022  213

«Saryarqa samaly» газетінің ертеңгі санында: Жаңа оқу жылына әзірлік қалай?
22:06 12.08.2022  236

Павлодарда балаларды зорлық-зомбылықтан қалай қорғауға болатыны талқыланды
21:42 12.08.2022  231

Орталық Азия волонтерлер форумына павлодарлық еріктілер де қатысады
21:02 12.08.2022  231

Павлодарлықтар автобуста жол ақысын Kaspi QR арқылы төлей алады
20:29 12.08.2022  223

Ақсу қаласының халықты жұмыспен қамту орталығына жаңа басшы тағайындалды
20:02 12.08.2022  242

Әкімдіктер көмірмен қамтамасыз ету жұмыстарын талапқа сай жүргізе алмай жатыр – ҚР ИИДМ
19:38 12.08.2022  239

Павлодар облысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері бар басқармалар аталды
19:10 12.08.2022  243

Пандемияның жаңа толқыны басталып, 1 қыркүйектен локдаун жарияланады – фейк
18:34 12.08.2022  267

Павлодар облысында қорғалатын орманы аңшыларға заңсыз берілді
18:04 12.08.2022  229

Павлодарда зорлау фактісіне қатысты сот үкімі шықты
17:35 12.08.2022  283

«Ertis» хоккейшілері чемпионатта қола жүлдегерлермен ойынды бастайды
17:02 12.08.2022  259

Успен ауданында жарық түсіру фарасы жоқ мектеп автобусымен оқушыларды тасымалдаған
16:37 12.08.2022  241

"Тамбурдағы ең қымбат қойдың" салдарынан қызметтік тергеу басталды
16:02 12.08.2022  245

Павлодарда иттер көрмесі өтеді
15:33 12.08.2022  245